Burgerparlement

Foto van EvaEven sparren met Eva?Directeur en oprichter

(Nationaal) Burgerparlement

Eén burgerberaad is niet genoeg voor een sterke democratie, zoals één keer sporten niet genoeg is voor een sterk lichaam.

Op de langere termijn streven wij naar een burgerparlement (dat is een permanent burgerberaad) in iedere gemeente én op nationaal niveau.

Een burgerparlement bestaat uit een roulerende groep gelote inwoners die samen een afspiegeling vormen van de bevolking. Ieder jaar ontwikkelen zij een wetsvoorstel rond een prangend onderwerp. Dit bestaat onder meerr al in Parijs en andere steden.

Laten we van Nederland het eerste land maken met een nationaal burgerparlement!

Wat is een burgerparlement?

Een burgerparlement is een permanent burgerberaad. Dat wil zeggen dat het burgerberaad niet één keer plaatsvindt, maar een vaste plek heeft in de besluitvorming van een gemeente, regio of een land. Naast het gekozen bestuur bestaat daar dan een geloot burgerparlement.

Wat is het verschil?

Burgerberaad

Burgerparlement

Wat zijn de basiskenmerken?

Een burgerparlement heeft vier basiskenmerken:

  1. Gewogen loting, zodat de leden een goede afspiegeling van de samenleving vormen.
  2. Dialoog in plaats van debat, om zo verschillen niet uit te vergroten maar te overbruggen.
  3. Roulatie: de leden van een burgerparlement worden ieder jaar vervangen – bij voorkeur niet iedereen tegelijk, maar telkens een derde of de helft van de leden om kennis te behouden.
  4. Zeggenschap: een burgerparlement heeft “recht op opvolging”: het moet transparant zijn welke opvolging hun besluiten krijgen en waarom (niet).

In Parijs gaan ze nog een stap verder: daar heeft het burgerparlement het recht om wetsvoorstellen en moties in te dienen in de gemeenteraad; deze krijgen dezelfde behandeling als die zijn ingediend door gemeenteraadsleden.

Hoe werkt een burgerparlement?

Een burgerparlement is altijd maatwerk, het wordt altijd ontworpen voor de gemeente of regio waar het voor is bedoeld. Toch zijn er grofweg twee modellen:

Het Ostbelgien model

Duitstalig Belgie (Ostbelgien) was de eerste plek ter wereld met een burgerparlement. Dit model bestaat uit twee delen.

  1. Het burgerparlement – deze groep inwoners bepaalt het onderwerp, initieert daar een burgerberaad over en houdt vervolgens contact met de politiek over de opvolging van de uitkomsten.
  2. Het burgerberaad (vaak een grotere groep) dat zich verdiept in het onderwerp en daar aanbevelingen voor formuleert.

Dit model kent dus een scheiding van machten: er is een groep die het onderwerp bepaalt en een andere groep die daar aanbevelingen voor ontwikkelt.

Het Parijse model

Miljoenenstad Parijs heeft sinds 2022 een burgerparlement dat naast de gemeenteraad bestaat en daarmee samenwerkt. Dit model kent geen scheiding van machten. Het burgerparlement kiest de onderwerpen (deels voorgesteld door de gemeenteraad) en gaat daarna zelf in beraad om hier een motie of wetsvoorstel voor te ontwikkelen. Ieder jaar wordt het gehele burgerparlement vervangen: de nieuwe groep kiest opnieuw een of twee onderwerpen en gaat daarna zelf aan de slag om tot een motie of wetsvoorstel te komen.